Ponad 12 tysięcy osób obserwowało rekonstrukcję bitwy, która rozegrała się 8 maja 1945 roku w Górach Sowich. Teatr historii pod nazwą „Ostatnia Tajemnica Riese” był największym tego typy wydarzeniem w Polsce. W bitwie pomiędzy wojskami Niemiec, a Rosjanami uczestniczyło prawie 70 rekonstruktorów, samochody, ciężarówki, motocykle oraz trzy repliki samolotów myśliwskich z tamtego okresu. - To był swoisty wehikuł czasu, aby wszyscy mogli przenieść się do tamtych, dramatycznych chwil. Adolf Hitler już nie żył, padł Berlin i Wrocław, a III Rzesza leżała w gruzach. Było to w przededniu zakończenia II Wojny Światowej – opowiada Łaukasz Kazek, pomysłodawca i organizator rekonstrukcji. Główny pokaz bitewny pełen był wybuchów, wystrzałów z karabinów, dymu i ognia. Niemieccy żołnierze Wermachtu próbowali utrzymać bardzo wartościowy dla nich Schloss Tanhausenn, czyli dzisiejszy Pałac Jedlinka. Rosjanie przeszli już przez Góry Sowie i z determinacją walczyli o każdy kawałek gruntu. Desperacka obrona pałacu przez faszystów, na niewiele się zdawała.

Z odsieczą przybyły im jednak dwa samoloty myśliwskie Luftwaffe – Messerschmitty BF 109, które pozwoliły na jakiś czas zatrzymać armię czerwoną. Rosjanie mieli jednak również „asa w rękawie” – zza drzew wyłonił się Jak-9. - To największy pokaz w Polsce. Maksymalnie w krajowych rekonstrukcjach bierze udział jeden samolot. Tutaj mieliśmy do czynienia nie tylko z dwoma latającymi replikami myśliwców Luftwaffe, ale również maszyną radziecką. – tłumaczy Krzysztof Musielak, rekonstruktor z 17 dywizjonu, 21 regimentu w Nowego Targu. Trzema myśliwcami sterowali mistrzowie pilotażu, którzy wprawili w zachwyt brawurowymi akrobacjami. Maszyny przelatywały, tuż nad głowami zgromadzonej publiczności, niemalże zahaczając o korony drzew. Powietrzna bitwa, która rozegrała się pod jedlińskim niebem, była zwieńczeniem pierwszej rekonstrukcji. To nie był jednak koniec emocjonujących wydarzeń. Teatr historii został rozegrany również przy samym pałacu. Rekonstruktorzy przypomnieli widzom jak wyglądała ewakuacja niemieckiej ludności cywilnej z terenów Gór Sowich. Żołnierze Wermachtu i SS palili dokumenty związane z budową tajemniczego kompleksu „Reise”. Zacierano ślady oraz próbowano wywieźć złoto, znajdujące się w pałacu. Armia Radziecka nadciągnęła jednak szybciej, niż przypuszczali Niemcy. Rosjanom udało się zdobyć Schloss Tanhausenn i zabić większość przeciwników. Nie obyło się bez wystrzałów z karabinów, wybuchów i brawurowej ucieczki wojskowymi pojazdami. Wszystkie te atrakcje zgromadziły w Jedlince rzesze miłośników historii i turystów z całej Polski. Oprócz części rekonstrukcyjnej podczas imprezy odbywały się również występy zespołów muzycznych, a całość zwieńczył pokaz ogni sztucznych. Sgt. Pepper
źródło: 30minut